50 LAT PARAFII POLSKOKATOLICKIEJ W STRZYŻOWICACH

(Artykuł zaczerpięty z bloga ks. Jana Grossa - www.wsluzbieslowa.cba.pl)

Strzyżowice, kościół polskokatolicki

Jadąc z centrum Katowic na lotnisko „Katowice” udajemy się na nie drogą szybkiego ruchu: Katowice – Częstochowa (S 1). Na skrzyżowaniu od strony Elektrowni Łagisza  zjeżdżając z drogi szybkiego ruchu skręcamy w lewo i przejeżdżamy miejscowości: Gródków, Psary i dojeżdżamy do miejscowości Strzyżowice.

Tutaj w Strzyżowicach część mieszkańców w roku 1961 zwróciła się do Władz Kościoła Polskokatolickiego (zwanego aż dotąd w Ameryce i Kanadzie, a także w Polsce do roku 1952 Polskim Narodowym Kościołem Katolickim – PNKK, niezależnym od Rzymu).

Powstanie parafii i budowa kościoła: Starania części mieszkańców Strzyżowic o ustanowienie w ich miejscowości parafii polskokatolickiej rozpoczęły się w 1961r. Wybrani przez mieszkańców Strzyżowic na członków Rady Parafialnej Kościoła Narodowego: Józef Dróżdż, Stanisław Dróżdż, Stanisława Dudkiewicz, Kazimierz Kozioł i Stanisława Rogowicz, przedkładając podpisy mieszkańców, zwrócili się pismem z dnia 12 marca 1961r. do Biskupa Ordynariusza Kościoła Polskokatolickiego w PRl w Warszawie, ks. bp prof. dr. Maksymiliana Rodego o przyjęcie ich pod swoją jurysdykcję i przysłanie duszpasterza, który by otoczył ich opieką duszpasterką.

Strzyżowice, nowy witraż

W dniu 31 lipca 1961r. Ks. Biskup Dr Maksymilian Rode wydał dekret, w którym powołując się na Kodeks Prawa Kanonicznego Kościoła Polskokatolickiego kan. 135f i pismo Prezydium WRN w Katowicach, Wydział do Spraw Wyznań z dnia 18 lipca 1961r. (nr WZ.11/37/61), erygował w Strzyżowicach w powiecie będzińskim Parafię Polskokatolicką p.w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Po erygowaniu parafii w Strzyżowicach, pierwszym jej administratorem został ks. Władysław Rybiński. Pierwotnie parafia posiadała kaplicę w mieszkaniu prywatnym Pana Franciszka Kozła przy ulicy 1 Maja 6.

Strzyżowice - budowa nowych chodniów i nowych parkingów

Początkowo były dwie propozycje na zlokalizowanie budynku kościoła. Jedna na gruntach prywatnych Ignacego Dudy, druga, ostateczna lokalizacja budynku kościoła, to tereny Funduszu Ziemskiego przy ulicy Podwale. Wcześniej, w pobliżu kościoła parafii polskokatolickiej, na placu, gdzie istnieje boisko sportowe, teren był ogrodzony. Pochowani tam byli w masowym grobie żołnierze rosyjscy, którzy zginęli w czasie II wojny światowej na terenie Strzyżowic. Tam też przewidziano urządzenie cmentarza grzebalnego. Dlatego dnia 8 lipca 1961r. na tym terenie pochowano pierwszą parafiankę Kościoła polskokatolickiego ze Strzyżowic, ś.p. Marię Żurek.

W wyniku starań obecnego proboszcza tej parafii ks. Eugeniusza Stelmacha        i mieszkańców wsi, przyznano inny teren na cmentarz, przy ulicy Szosowej. Urządzono tam cmentarz komunalny. Nowy cmentarz wykonany został w całości w czynie społecznym przez mieszkańców – parafian Kościoła polskokatolickiego. Na cmentarzu komunalnym pochowany został jako pierwszy ś.p. Antoni Szymonek. Jako pierwsza osoba z Kościoła polskokatolickiego pochowana została ś.p. Maria Żurek, którą ekshumowano dnia 24 listopada 1962r. W dniu 1 listopada 1962 r. na starym, pierwotnym cmentarzu żałobną ceremonię odprawił przy grobie Marii Żurek ks. E. Stelmach. W tym czasie wokół grobu teren został zaorany.

Budowę kościoła rozpoczęto w 1963 r. Ponieważ Parafia napotkała na wielkie trudności w uzyskaniu zezwolenia na budowę kościoła, dlatego zaplanowano budowę domu parafialnego, w którym miała być obszerna kaplica Po wybudowaniu dolnej części – podpiwniczenia, urządzono tam istotnie kaplicę. W roku 1965 wybudowano górną część budynku i tak powstał kościół. W dniu 22 września 1963 r. ks. biskup dr M. Rode, ówczesny prymas Kościoła Polskokatolickiego w PRL, dokonał poświęcenia dolnego kościoła pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Strzyżowicach. Z aktu poświęcenia wiadomo, że założył kamień węgielny pod budowę świątyni. Ostatniej ceremonii wmurowania kamienia węgielnego dokonano 20 października 1963 r. przez murarza Stanisława Nowaka zamieszkałego w Strzyżowicach przy ulicy Szopena. Przewodniczącym Rady Parafialnej był wówczas Stanisław Mizioch, skarbnikiem – Jan Mrozek, a sekretarzem – Stanisław Nowak. Z podliczenia kosztów budowy dolnego kościoła wynika, że wyniósł 201.448 zł, przy czym wkład ogólny parafian w gotówce i pracy stanowił 88.975 zł, w tym w gotówce 35.327 zł, a kuria biskupia przydzieliła kwotę 50.000 zł. Istnieje lista – wykaz ofiarodawców i wykonanej pracy przy budowie pierwszej, dolnej części świątyni, w okresie od 25 kwietnia do 22 września 1963r. Są w nim 82 osoby: Leszek Białas, Stanisław Bury, Stanisław Ciemniecki, Władysław Ciemniecki, Andrzej Czachor, Edward Czernik. Antnoni Ciemniecki, Cieślik, Izydor Dróżdż, Bolesław Dudkiewicz, Stanisław Dróżdż, Anna Duda, Franciszek Dróżdż, Stefan Dudkiewicz, Stanisław Dul, Stefan II Dudkiewicz, Henryk Dudkiewicz, Anna Feliszewska, Władysław Flak, Teofil Ferdyn, Zygmunt Flak, Stanisław Flak, Flak, Edward Gwóźdź, Bronisława Jarecka, Kazimierz Król, Antonina Kozieł, Maria Konior, Anna Kozieł, Bronisława Król, Franciszek Kozieł, Antonina Kaczorowska, Kazimierz Kozieł, Maria Kopczyńska, Franciszek Kyrcz, Marian Konior, Tadeusz Kozieł, Kozubowska, Ludwik Kozieł, Anna Kopczyńska, Wiktor Ligęza, Franciszek Łata, Maria Maj, Władysław Mrożek, Jan Mrożek, Agnieszka Mrożek, Lucjan Mrożek, Wanda Mrożek, Stanisław Mizioch, Łucja Młudzik, Henryk Nowak, Bronisław Nowak, Niedbała, Stanisław Nowak, Jan Przybyłek, Eugeniusz Pietrzak, Józef Palka, Józef Przybyłek, Józefa Piekarska, Stanisław Przybyłek, Aleksandra Pogoda, Jan Surowiec, Aleksander Skoczek, Władysława Skrzydło, Józef Szymański, Roman Szastak, Stanisław Szydło, Jerzy Swoboda, Stefan Sobieraj, Marian Sobieraj, Władysława Sak, Franciszek Szymański, Łucja Trzcionka, Józef Wołowiec, Maria Widera, Józef Żurek, Stefan Woźniak, Władysława Zygmunt, Zefiryn Żak.

Budowę górnej części kościoła rozpoczęto w dniu 23 lipca 1964 r. Murarzami, którzy położyli pierwsze cegły, byli Władysław Niedbała z Rogoźnika, Stanisław Nowak ze Strzyżowic oraz pomoc murarska – Józef Wołowiec i Agnieszka Mrozek – oboje ze Strzyżowic. Akt dokończenia prac przy wznoszeniu murów i uroczystego poświęcenia krzyża na wieży kościoła nastąpił 15 sierpnia 1965r. Z aktu wynika, że 7 sierpnia 1965r., w sobotę zakończono prace przy wznoszeniu murów kościoła przez murarzy Edwarda Czernika i Władysława Ciemnieckiego, obaj ze Strzyżowic oraz pomocy murarskiej – Józefa Wołowca i Władysława Mrożka, mieszkańców Strzyżowic. Ustalono, że dzień 15 sierpnia będzie obchodzony każdego roku uroczyście, jako pierwsza uroczystość – po staremu zwana „odpustem„. Zakończenie wieży i wmurowanie krzyża dokonał osobiście ks. Eugeniusz Stelmach, w dniu 12 sierpnia 1965r. w obecności Józefa Wołowca, Władysława Mrożka, Franciszka Szymańskiego, Józefa Przybyłka, Lucjana Mrożka.

Otwarcie górnego kościoła nastąpiło 5 grudnia 1965 r.

Kościół ten został podniesiony do godności prokatedry Diecezji Częstochowsko – Krakowskiej przez Ordynariusza tejże Diecezji JE Ks. Biskupa Jerzego Szotmillera.

Wystrój wnętrza kościoła wykonał Tadeusz Opara, malarz z Rogoźnika. Odnowił także ołtarz św. Barbary przejęty z sali zbornej kopalni „Grodziec” w czasie przebudowy tej sali. W ołtarzach bocznych są obrazy Matki Bożej Nieustającej Pomocy oraz Chrystusa Cierpiącego. W dolnej części kościoła znajduje się obecnie sala parafialna, w której m.in. odbywa się katecheza dla dzieci spoza Strzyżowic, którzy wykazali wolę przynależności do kościoła polskokatolickiego. Kościół widoczny jest z dużej odległości, bowiem miejsce, gdzie został wybudowany, stanowi małe wzniesienie nad pozostałą częścią wsi. Posiada on wymiary: długość 26 m, szerokość -14 m, i wysokość 15 m. Otynkowano go na zewnątrz w jasnym kolorze, przez co jest dobrze widoczny i kontrastujący z otoczeniem. Kościół posiada ogrzewanie gazowe.

W sobotę, dnia 20 sierpnia 2011 r. o godzinie 11.oo Parafia w Strzyżowicach pragnie obchodzić uroczystość dziękczynną za 50 lat erygowania Parafii.

Na tę uroczystość Parafia pod sprawnym kierownictwem proboszcza i dziekana śląskiego księdza infułata Eugeniusz Stelmacha i Rady Parafialnej dobrze się przygotowuje.

W tej chwili (Wielkanoc 2011) kościół został gruntownie i kapitalnie odnowiony. Wstawiono nowe okna i cenne witraże w oknach, Kosciól został wewnątrz i zewnątrz gruntownie odrestaurowany, parafianie zakupili nowe dywany i chodniki.

Dzięki pośrednictwu ewangelickich duchownych ks. proboszcza Jana Byrta z Szczyrku – Salmopola i ks. radcy Jana Grossa z Cieszyna, Parafia otrzymała od holenderskich ewangelików starsze, ale w dobrym stanie duże organy, na których gra wspaniały organista pan Robert Król.

Urządzono wokół kościoła z odpowiednich kostek parkingi i zasadzono zieleń ozdobną. Można powiedzieć, że kościół został ubrany w piękną, jasną szatę jak „panna młoda do ślubu”. A wszystko to dzięki niezwykłej ofiarności parafian i wielkiej gorliwości ks. infułata Eugeniusza Stelmacha oraz pomocy wikariusza biskupiego Polskokatolickiej Diecezji Częstochowsko-Krakowskiej ks. mgr. Adama Stelmacha, proboszcza z Sosnowca.

Strzyżowice - wnętrze kościoła od ołtarza

W tegoroczną Wielką Sobotę, dnia 23 kwietnia 2011 r. miałem możność brania udziału w obrzędach wielkosobotnich Parafii w Strzyżowicach i w przepełnionym po brzegi, głównie przez młodzież, dzieci i ich bliskich, pięknie przyozdobionym kościele, złożyć życzenia wielkanocne i przekonać się osobiście o dziele wykonanym przez parafian pod kierownictwem tak energicznego proboszcza, który tym kościołem po prostu żyje a swoim parafianom chciałby nieba przychylić.

Już dziś Parafii Jubilatce i jej wspaniałemu Proboszczowi życzę z całego serca wiele Bożego błogosławieństwa: ad multos annos!

Na zdjęciu : Ks. Infułat Eugeniusz Stelmach, proboszcz w Strzyżowicach, Dziekan Śląski

Tekst: Ks. Jan Gross, 2011

Zdjęcia: Mateusz Stelmach, 2011